paarden voedselbeloningen, belonen met voer

Voedselbeloningen: hoe en wanneer gebruik je ze?

Voedselbeloningen zijn in paardenland vaak stof tot discussie. Volgens sommigen zorgt belonen met voedsel ervoor dat je paard zeer respectloos in je zakken komt zitten en niets meer doet als hij ziet dat de wortelmachine ‘leeg’ is en er dus niets meer te verdienen valt. Anderen zweren er dan weer bij om de mond van hun paard bij alles wat ze doen vol te proppen. Zoals altijd is het juiste antwoord veel genuanceerder dan dat.

voedsel als beloningEen goede horseman leeft maar volgens één regel, en dat is: er zijn geen regels. Elk paard is anders, en terwijl het ene paard misschien open bloeit bij het krijgen van een beloning zal het voor het andere paard helemaal niets betekenen. Ook de situatie waarin een paard zich op dat moment bevindt kan ertoe leiden dat op bepaalde momenten een snoepje voor een doorbraak kan zorgen, en op andere momenten meer kwaad doet dan goed. In dit artikel probeer ik een paar richtlijnen te geven om te leren zien wanneer voedselbeloningen van nut kunnen zijn en wanneer je ze beter achterwege laat.

Wanneer niet?

Allereerst moeten we begrijpen wanneer het geven van een snoep NIET het beste idee is. Als een paard angstig is en impulsief reageert zal een voedselbeloning weinig tot geen effect hebben. Let hier ook op het woord voedselBELONING: het is dus nooit een goed idee om ons paard om te kopen om iets te verkrijgen. Kijk maar naar mensen die problemen hebben bij het trailerladen. Velen zullen proberen een spoor van snoepjes op de trailer te leggen, maar als het paard echt angstig is zal dit het probleem niet oplossen. In extreme gevallen zal het paard zelf geen interesse vertonen in het voer, maar zelfs als hij de snoepjes naar binnen werkt, zal dit op een snelle, gestreste manier zijn en zal dit hem niet stimuleren om mentaal terug bij je te komen. Hoe komt dit? Het antwoord is vrij simpel. Paarden hebben verschillende behoeften, de ene belangrijker dan de andere. Zo zien we dat veiligheid en comfort helemaal bovenaan het lijstje staan, en dat pas daarna voedsel belangrijk wordt. Kijk maar naar paarden die angstig zijn: de staart gaat in de lucht en ze mesten. Dit vertelt je dat je paard zich klaarmaakt om te vluchten, want hij gooit de overbodige ballast overboord zodat hij sneller zal kunnen weglopen. In deze context kunnen we dan ook beter begrijpen waarom onze paarden in dit soort situaties geen interesse hebben in het voedsel: met een volle maag is vluchten veel moeilijker, hij heeft heel andere dingen aan zijn hoofd (namelijk de zoektocht naar veiligheid en comfort).

Wanneer wel?

voedselbeloning bij liggenDit wil echter niet zeggen dat voedselbeloningen nooit van waarde kunnen zijn als je met je paard traint, integendeel: soms versnelt een voedselbeloning het leerproces en zorgt het voor enthousiaste paarden, die gemotiveerd zijn en maar al te graag nieuwe dingen willen doen. Het kan hierbij niet genoeg gezegd worden dat voedselbeloningen een surplus bieden, een soort van bonus, en beter niet gebruikt worden om je paard te lokken. Als je paard niets voor je wil doen zodra hij ziet dat je geen snoep bij je hebt, is dit waarschijnlijk waar je in de fout gaat. Vooral voor paarden die hun motivatie verloren zijn en het beu zijn om wat je van hen vraagt steeds maar opnieuw te moeten doen, kan een voedselbeloning zorgen voor een complete mentale switch. Deze paarden vervelen zich, en vragen zich af wat een opdracht hen oplevert (en kan je hen dit echt kwalijk nemen?). Als je bij zulke paarden op het juiste moment een voedselbeloning geeft, zul je zien dat zij weer plezier krijgen in het werk en opnieuw beginnen zoeken naar wat je van ze wilt. Het is niet de bedoeling om ze bij elk goed gedrag vol te proppen, maar wel om hen een extraatje te geven als je merkt dat ze heel erg hun best gedaan hebben om wat extra moeite te steken in de door jou gegeven opdracht.

Tips

Als laatste gaan we nog even in op een veel voorkomend probleem waar mensen op stoten bij het geven van voedselbeloningen. We kennen ze allemaal, de brutale viervoeters die in onze zakken zitten met de boodschap “geef me al je koekjes en niemand raakt gewond”. Als dit het geval is moet je even naar jezelf kijken, want zoals bij de meeste problemen met paarden zegt dit je dat je iets niet helemaal goed doet. Hier volgen een paar tips als je tegen dit probleem aanstoot:

  1. Zorg dat je eigen leiderschap en skills goed genoeg zijn nog voor je begint met voedselbeloningen. Kan je jouw paard uit je ruimte houden als hij geen respect toont? Zo niet, dan moet je eerst daar even aan werken.
  2. Als dat in orde is en je wil af en toe voedselbeloningen gebruiken, zorg dan dat je hier altijd zeer bewust en consequent mee omgaat. Laat je paard niet in je zakken zitten, stuur hem uit je ruimte en geef hem zeker nooit het voedsel als hij het eigenlijk al zelf uit je zakken haalt. Dit kan zeer logisch lijken, maar dit is iets wat we maar al te vaak zien.
  3. Zorg ervoor dat je paard perfect weet wanneer en waar hij de beloning zal krijgen. Een ‘bridge’ kan hierbij helpen. Hiermee bedoel ik dat je altijd eerst een bepaald woord zegt voor hij de snoep krijgt (bijvoorbeeld: ‘goed zo!’ of ‘yes!’). Dit zal er niet alleen voor zorgen dat je timing beter wordt en dat je paard beter snapt waarvoor hij precies beloond wordt, maar ook dat je paard niet zomaar in je zakken zal komen zoeken als hij het woord niet gehoord heeft.
  4. Stuur je paard altijd eerst twee stappen achteruit voor je de beloning geeft. Dit kan je doen door een stap in zijn richting te zetten en het voedsel te presenteren waar zijn neus eigenlijk zou staan als hij twee stappen verder van je zou staan, werkt dit moeilijk kan je hem altijd even op de borst aanraken tot hij de stappen zet. Dit zal ervoor zorgen dat je paard op den duur gaat anticiperen en al respectvol een paar stappen uit je ruimte zal zetten om zijn beloning in ontvangst te nemen.
  5. Zorg ervoor dat het voedsel niet altijd noodzakelijk bij jou vandaan komt. Leg bijvoorbeeld het voedsel op een strategische plaats, zoals bovenop een ton. Gaat je paard niet goed vooruit? Leg dan bijvoorbeeld een snoepje op een bepaald punt en rijdt daar zo snel als je kan naartoe. Surprise, daar ligt een koekje.
  6. Prop hem niet vol. Het is niet de bedoeling dat je paard tijdens je trainingssessie al zijn volledig dagrantsoen op heeft. Een voedselbeloning is een extraatje als hij iets met veel meer moeite gedaan heeft dan anders, niet een standaard beloning voor alles wat hij doet. Dit zal er ook voor zorgen dat je voedsel een krachtige werking blijft hebben. Als je paard voortdurend een beloning krijgt zal hij beginnen testen hoeveel minder hij kan doen om hetzelfde effect te verkrijgen. Dan is hij eigenlijk jou aan het trainen, en niet omgekeerd.

Zeg eens, hoe ga jij om met voedselbeloningen?

Yannick de Mûelenaere

Yannick de Mûelenaere

Yannick de Mûelenaere is instructrice Balanced Horsemanship, een trainingsfilosofie ontwikkeld door Horseman’s Paradise van Jarno de Smet en Gea Riemis. Haar hoofddoel hierbij is om het paard zowel mentaal als fysiek in balans te brengen via Natural Horsemanship en Rechtrichten.
Yannick de Mûelenaere

Latest posts by Yannick de Mûelenaere (see all)

Over Yannick de Mûelenaere

Yannick de Mûelenaere is instructrice Balanced Horsemanship, een trainingsfilosofie ontwikkeld door Horseman’s Paradise van Jarno de Smet en Gea Riemis. Haar hoofddoel hierbij is om het paard zowel mentaal als fysiek in balans te brengen via Natural Horsemanship en Rechtrichten.

Eén reactie op “Voedselbeloningen: hoe en wanneer gebruik je ze?

  1. Wat een goed artikel! Prachtig uitgelegd. Vooral het gedeelte over de mentale toestand van een paard en het respect voor eigen ruimte. En leuk voorbeeld is dat mijn paard bij mij niet aan mij zakken bedelt, maar bij een ander wel. Hij kent mijn grenzen en onderzoekt ze bij een ander. Ik merk dat andere paarden wel aan mijn zakken ruiken, ik ben dan niet meteen duidelijk over mijn grenzen. Mooie bewustwording die ik meeneem!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *